Home Artikelen Propolis

Propolis

door ImkerAuke
Rauwe propolis net van raampjes afgekrapt

Hoewel veel mensen het niet kennen, is propolis misschien wel het meest bijzondere bijenproduct. Honingbijenwas en stuifmeel kunnen samen beschouwd worden als de basiselementen zijn die leiden tot een goede voedselvoorziening gedurende het hele jaar. Propolis heeft een hele andere rol. Propolis houdt de gezondheid van bijen in stand door het antwoord te zijn op infectiedruk vanuit de omgeving.

In het seizoen kan een bijenvolk bestaan uit meer dan 50.000 bijen. Ongeveer de helft hiervan is continu bezig met het halen van nectar, stuifmeel, propolis en water. Deze haalbijen bezoeken daarmee allerlei infectiebronnen. Ze komen ‘thuis’ in gezelschap van allerlei bacteriën, virussen en schimmels. Zonder verweer hiertegen zou een volk snel sterven.

Propolis is dit verweer. Propolis is antimicrobieel werkzaam tegen bacteriën. Het is antiviraal, het doodt dus virussen, en in combinatie met andere natuurlijke stoffen doodt het schimmels. Daarom wordt het door velen ook wel ‘het natuurlijke antibioticum’ genoemd. Daarbij is het mooie dat dankzij de altijd unieke samenstelling geen resistentie optreedt. Propolis heef per volk namelijk altijd een andere samenstelling. Ook per seizoen verschillen de componenten van propolis per regio en per seizoen. Mogelijk weten de bijen dus hoe ze een specifieke samenstelling van propolis moeten maken om een specifieke infectiedruk de baas te worden. Dit is echter nog niet bewezen.

Mensen gebruiken met uiteenlopende redenen ook propolis. Deze komt echter nagenoeg altijd uit Brazilië of China (kleine lokale producenten uitgesloten). Omdat het aannemelijk is dat daar een andere infectiedruk heerst, is het de vraag of deze propolis net zo effectief is als lokale propolis.

Daar waar een wisselende samenstelling voordelen heeft m.b.t. resistentie, heeft het ook nadelen. Tot op heden lijkt het niet te standaardiseren. Daarmee lijkt het niet interessant voor de grootschalige medische industrie. Ook het wereldwijde aanbod van propolis is relatief laag en helpt daardoor niet echt voor het doorontwikkelen van medische toepassingen.

Daar komt bij dat wanneer de samenstelling altijd anders is, de EU het niet toelaat dat er gezondheidsclaims worden omschreven tegen bepaalde aandoeningen. Dat is terecht, het werkt soms simpelweg gewoon niet en men kan geen kwakzalverij toelaten. Toch is het ook jammer. Propolis wordt namelijk al sinds mensenheugenis gebruikt tegen allerlei kwaaltjes. Google maar eens op de effecten van propolis op een tennisarm, huidklachten zoals acne en eczeem, verschillende wonden, neusklachten zoals hooikoorts, longklachten zoals astma, spijsverteringsproblemen, spierklachten, gewrichtsklachten, oorklachten en allerlei andere specifieke ontstekingen en infecties.

Nog even terug naar de bijen, propolis wordt ook gebruikt als stopmiddel. Tegenwoordig zijn imkers geneigd om hun bijenvolken perfecte bijenkasten te geven: ze zijn ideaal geïsoleerd en hebben geen kieren of gaten. Nog maar een paar decennia geleden huisvestte bijen zich met name in holle bomen en andere natuurlijke mogelijkheden. Dit waren vaak ruimtes waar nog enig plamuurwerk nodig was. Propolis werd daarom gebruikt om onwenselijk kieren en gaten te dichten. Ook rottende delen aan de binnenkant van een boom kregen een goed beschermende laagje om de infectiedruk laag te houden. Deze toepassing door de bijen maakt het ‘oogsten van propolis’ mogelijk. Imkers maken soms kunstmatig kieren in bijenkasten, die door bijen ‘gevuld’ worden met propolis. Deze is hierdoor makkelijk te oogsten.

Dit is ook leuk!

Plaats reactie